Alle artikelen

Nieuws

Dit zijn de 17 dingen die het kabinet wil doen om de structurele krapte tegen te gaan

De krapte op de arbeidsmarkt is structureel, zegt nu ook het kabinet. Wat hebben ze bedacht om eraan te doen? Een overzicht van 17 maatregelen. Met ook een disclaimer. 'We zullen moeten accepteren dat niet alles tegelijk kan.'

Peter Boerman Geschreven door Peter Boerman
Gepubliceerd op 6 februari 2023
Dit zijn de 17 dingen die het kabinet wil doen om de structurele krapte tegen te gaan

Ook op langere termijn veel onvervulde vacatures, en structurele personeelstekorten. Met name in de zorg, het onderwijs, de techniek, ICT en alle beroepen die nodig zijn voor de klimaattransitie. De boodschap die het kabinet vrijdag naar buiten bracht over de krapte was weinig optimistisch. We moeten er maar aan gaan wennen, zo straalde minister Van Gennip uit. ‘Aangezien meer mensen met pensioen gaan en er onvoldoende werkenden bij komen, zullen we moeten accepteren dat niet alles tegelijkertijd kan.’

‘We moeten allemaal aan de bak: overheid, werkgevers en werknemers. Alleen samen houden we Nederland open.’

Maar tegelijk toont zich wel vastberaden om er ook alles aan te gaan doen wat ze kan. ‘We zullen ons extra moeten inspannen om mensen naar werk te begeleiden, werkenden te stimuleren meer uren te maken en te zorgen dat werken ook aantrekkelijk is en mensen de juiste vaardigheden hebben. Bovendien zullen we banen slimmer en efficiënter moeten inrichten, om hetzelfde werk met minder mensen te doen.’ Maar waar denkt ze dan precies aan? Een overzicht van 17 ideeën en maatregelen die betrekking hebben op werving en selectie:

[private roles=”werf_subscriber_unpaid”]

#1. Actieplan Groene en Digitale Banen

Belangrijkste nieuws van vrijdag was waarschijnlijk het zogeheten Actieplan Groene en Digitale Banen, gericht op de aanpak van de arbeidsmarktkrapte in de techniek en ICT. Hiermee moet de instroom in het (bèta)technisch onderwijs omhoog en wil het kabinet technisch personeel in de techniek en ICT behouden. Een van de voorbeelden hiervan is dat de ministeries van OCW en EZK samen met de technische werkgevers (Industriecoalitie) en het onderwijs gaan kijken wat nodig is om het aantal ‘hybride docenten’ te vergroten (dus: docenten die ook in de praktijk werkzaam zijn).

#2. Breder kijken dan cv

Het kabinet wil daarnaast dat werkgevers in de ICT en techniek nu eens eindelijk ‘breder gaan kijken dan alleen naar diploma’s en werkervaring’. Dit moet onder meer gebeuren via het project ‘Versterken infrastructuur LLO’, gefinancierd met middelen uit het Nationaal Groeifonds, dat bijvoorbeeld probeert een gemeenschappelijke ontologie of ‘skills-taal’ te ontwikkelen. Ook is voor werkenden, werkzoekenden en werkgevers op 10 oktober vorig jaar het platform Leeroverzicht gepubliceerd: het eerste onafhankelijke en meest complete overzicht van private en publieke opleidingen (en financieringsmogelijkheden daarvan).

#3. Toekomstverkenning LLO

In dit voorjaar wil het kabinet daarnaast komen met een ‘toekomstverkenning‘ Leven Lang Ontwikkelen. Daar komen opnieuw een toekomstvisie en een Actieplan bij. Hierin wil het kabinet duidelijk gaan maken wat het allemaal nog extra wil gaan doen om deelname aan LLO verder te stimuleren. Hoe dat precies eruit gaat zien is dus nog niet bekend, wel weten we sinds Prinsjesdag al dat het kabinet er in totaal zo’n 1,2 miljard euro voor over heeft.

#4. Gerichte inzet van STAP-budget

Over het STAP-budget was de afgelopen tijd veel te doen. Zóveel, dat de januarilichting maar helemaal is overgeslagen. Maar in de brief die vrijdag naar de Kamer ging, is duidelijk dat het idee nog niet helemaal verlaten is, en merkt het kabinet op dat ‘een gerichte inzet voor arbeidsmarktdoelen, zoals een stimulans van opleidingen naar ICT en techniek, binnen STAP ook technisch mogelijk zou kunnen zijn.’

#5. Meer diversiteit

Als het gaat om de techniek en ICT zijn bepaalde groepen nog steeds behoorlijk oververtegenwoordigd, en andere sterk ondervertegenwoordigd. Via de Werkagenda VIA (Voor een Inclusieve Arbeidsmarkt), de Coalitie Vrouwen in de Techniek en de ICT taskforce diversiteit en inclusie wordt hier al iets aan gedaan. Maar het kan nog beter, aldus het kabinet, dat daarom met de technische en ICT–werkgevers om de tafel wil om bijvoorbeeld te kijken hoe studiekeuzes te verbeteren, discriminatie tegen te gaan, en leerwerktrajecten voor bij- en omscholing van nieuwkomers naar technische en ICT-beroepen te stimuleren.

#6. Uitbannen stagediscriminatie

Het coalitieakkoord van het kabinet had het al over het uitbannen van stagediscriminatie. Voor wat het hoger onderwijs betreft hebben onderwijskoepels, werkgeversorganisaties en het kabinet in de zomer van 2022 al een zogeheten stagemanifest gepresenteerd. Voor het mbo sluit het kabinet ‘binnenkort’ met een brede coalitie van werkgevers, scholen, studentenorganisaties en vakbonden een stagepact. Want ‘het bieden van een veilige start op de arbeidsmarkt en inclusief HR-beleid is belangrijk bij het aantrekken en behouden van potentiële werknemers’, aldus de minister.

#7. Opschalen lokale initiatieven

Wil je nieuwe doelgroepen aantrekken? Kijk eens naar mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, aldus het kabinet. Niet makkelijk, maar ze willen wel kijken ‘naar mogelijkheden voor het opschalen van lokale initiatieven die succesvol zijn op dit terrein.’ Want er gebeurt lokaal namelijk al best veel om leerlingen met een arbeidshandicap duurzaam naar werk te begeleiden. ‘De tekorten in de techniek en ICT bieden ook voor deze groep uitstekende mogelijkheden en die wil het kabinet samen met de scholen en werkgevers verzilveren.’

#8. Compensatie voor zij-instromers?

Het kabinet wil de komende tijd daarnaast ook nog beter kijken hoe er meer mensen aan de slag kunnen gaan, zoals mensen met een beperking of statushouders. Ze onderzoekt daarnaast ook met sociale partners de mogelijkheden voor financiële ondersteuning voor zij-instromers op plekken waar grote tekorten zijn, zogenoemde ‘loopbruggen’. Daarbij wordt onder meer gedacht aan compensatie van het inkomen dat zij-instromers tijdens de overstapperiode zullen verliezen, als ze bijvoorbeeld een opleiding volgen die nodig is voor hun nieuwe baan. Hierover volgt ook meer informatie ‘in het voorjaar’.

#9. Meer inzicht en vooruitkijken

Het kabinet is daarnaast van plan om ‘begin februari’ de Kamer nader te informeren over de ideeën rondom ‘bredere hervorming van de arbeidsmarkt’. De brief van vrijdag loopt daar al op vooruit. Belangrijk voornemen daarbij: weten waar we het nou eigenlijk over hebben. Oftewel: ‘het beter in beeld krijgen van verwachte tekorten’, zoals het kabinet het noemt, mede naar aanleiding van de motie-Ceder en Smals en het advies van de Raad van State, om bij voorgenomen beleid ook rekening te houden met de arbeidsmarkteffecten ervan. Dus niet meer zomaar beleid maken als het alleen maar de krapte nog eens vergroot.

#10. Meeruren- en voltijdsbonus

Het was er een tijdje stil omheen, maar de voltijdsbonus (of meerurenbonus) komt in de brief van vrijdag ook weer terug. Het idee is dus zeker nog niet afgeschreven. Opnieuw ‘in het voorjaar’ van 2023 moet hierover een nadere studie verschijnen.

#11. Extra gemeentelijke re-integratie?

Om meer bijstandsgerechtigden aan het werk te krijgen in structurele kraptesectoren, onderzoekt het kabinet daarnaast of de re–integratiedienstverlening door gemeenten is uit te breiden. Onderdeel hiervan kan zijn dat gemeenten met meer langdurig bijstandsgerechtigden gesprekken gaan voeren en passende ondersteuning bieden. Maar zo’n impuls vraagt wel ‘aanvullende investering in de gemeentelijke dienstverlening’, en het kabinet kijkt nu of het daar nog ergens middelen voor kan vinden.

#12. Statushouders aan de slag

Nu eens niet ‘in het voorjaar’, maar in het iets minder onbestemde ‘eerste kwartaal van 2023′ wil het kabinet ook een brief gaan schrijven aan de Kamer hoe ze denken meer statushouders aan het werk te krijgen. ‘De brief zal een plan van aanpak bevatten waarmee statushouders sneller naar werk kunnen worden begeleid’, aldus het kabinet. ‘Het doel is dat de arbeidsmarktkansen en arbeidsparticipatie van statushouders verbeteren.’ Wordt ook nog aan gewerkt dus.

#13. Netherlands Branding

Het kabinet staat niet echt te springen om arbeidsmigratie (van buiten de EU) om de tekorten op te vangen, en ziet deze oplossing letterlijk als ‘sluitstuk’. Maar voor kennismigranten staat de deur wel vol open. Sterker nog: via de zogeheten Netherlands Branding-campagne (met een tulpenlogo!) wil het kabinet werken ‘aan de zichtbaarheid en de positionering van Nederland als aantrekkelijk vestigingsland voor internationaal talent’.

Er is nu ook een Relocation App om internationaal talent wegwijs in Nederland te maken.

Daarnaast heeft het kabinet recent ook besloten om startende ondernemers meer tijd te geven om een innovatieve start–up in Nederland op te richten en te laten groeien. En via het team van de Netherlands Point of Entry (NPE) wordt samen met de ‘Talent coalitie‘ erop ingezet om tekorten op de arbeidsmarkt in de zogeheten STEM–sectoren (Science, Technology, Engineering and Mathematics) te vervullen met internationaal talent, onder meer via een Relocation Tool, een app die internationaal talent makkelijk wegwijs moet maken in de Nederlandse samenleving.

  • Meer over de internationalisering van de arbeidsmarkt? Kijk hier

Congres Internationalisering

#14. Voorlichting over ouderen

Ook in de huidige krappe arbeidsmarkt komen ouderen nog steeds moeilijk aan de bak. Om daar verandering in te brengen wil het kabinet onder meer ‘voorlichtingsmaterialen’ gaan ontwikkelen om ‘het kennisniveau van werkgevers over de mogelijkheden en de voordelen van het werken met AOW’ers’ te verhogen.

In november startte een pilot waarin 55-plussers al hun vaardigheden mogen laten zien voordat ze ergens solliciteren.

Ook wordt in de in november gestarte pilot ‘werving assessment‘ de kans gegeven aan werkzoekende 55-plussers om hun vaardigheden te laten zien vóórdat ze ergens solliciteren. Dit maakt onderdeel uit van de zogeheten seniorenkansenvisie, die de minister in november presenteerde.

#15. Dichterbij dan je denkt

Het kabinet is in 2022 daarnaast gestart met het actieplan Dichterbij dan je denkt, met als doel om het zogeheten onbenut arbeidspotentieel beter te gaan benutten. Doordat er recent hierbij wat geld vrijkwam, kunnen regio’s nu bijvoorbeeld extra acties ondernemen om werkgevers te ondersteunen bij ‘andere vormen van werving’, aldus het kabinet, zoals: extra inzet op jobcarving, praktijkleren in het mbo, Open Hiring of het verstrekken van ‘regionale werkgeversvouchers’.

#16. E–learning objectief werven en selecteren

Om discriminatie op de arbeidsmarkt tegen te gaan, werkt het kabinet bovendien onder meer aan een e–learning voor objectief werven en selecteren. Bovendien wil het kabinet een helpdesk inrichten voor alle werkgevers die willen werken aan gelijke kansen. En ze willen ook rolmodellen (communities of practice) gaan laten zien die moeten aantonen ‘dat verandering mogelijk is’. Dat alles vooruitlopend op de Wet Toezicht gelijke kansen bij werving en selectie, die nog steeds ter behandeling in de Tweede Kamer ligt te wachten.

#17. No risk voor bijstandsgerechtigden?

De laatste maatregel die we hier opnemen is het idee om meer banen voor bijstandsgerechtigden te realiseren. Dit wil het kabinet realiseren door ‘nauwe samenwerking in de arbeidsmarktregio’s met werkgevers en onderwijspartijen’. Idee is ‘de komende maanden’ verschillende varianten te onderzoeken, geïnspireerd door ‘bewezen succesvolle formules’, zoals GAP Academy, de Beroepentuin en Codam (de enige volledig gratis programmeeropleiding in hartje Amsterdam).

Hierbij kijkt het kabinet ook samen met UWV en gemeenten of er een soort no–riskpolis voor werkgevers kan komen die langdurig bijstandsgerechtigden een kans willen geven. Ook hierbij geldt dus: wordt vervolgd. Zoals zoveel van de hiervoor genoemde maatregelen. Maar dat er dus heel wat op stapel staat, moge duidelijk zijn. [/private]

Lees ook

Lees dit artikel volledig

Word lid van Werf& voor onbeperkte toegang tot alle artikelen, onderzoeken en exclusieve inzichten over de arbeidsmarkt.

Schrijf je nu in

Geen verplichtingen Opzegbaar per direct Veilig betalen

Gerelateerde berichten

Alle artikelen
Kaarten van Koen (26): Hoe zorg je voor consistentie in de hele organisatie?

Hiring managers vinden vaak dat hun afdeling zó uniek is dat een standaard proces echt niet past. Maar 'inconsistentie ondermijnt alles', zegt Koen Roozen. Hoe kun je volgens hem voor de hele organisatie hetzelfde proces afdwingen, met ruimte voor maatwerk?

Koen Roozen Koen Roozen Lees artikel
Welke invloed heeft politieke voorkeur op je selectie? Meer dan je misschien denkt…

Duurzaamheid in je cv na de winst van Biden, en er weer uit na die van Trump. Amerikaanse werknemers passen hun profiel massaal aan de politieke wind aan. En werkgevers belonen dat, zelfs ten koste van kwaliteit. Wat zegt onderzoek over politieke voorkeur bij werving?

Peter Boerman Peter Boerman Lees artikel
Hoe het praktijklokaal steeds vaker de oplossing voor het personeelstekort wordt

Gisteren ging er in Tilburg weer een groot praktijklokaal open, waar de installateurs van morgen worden opgeleid. Steeds vaker grijpen organisaties naar hun eigen praktijkscholen. Gaat het lukken om daarmee de tekorten te pareren?

Peter Boerman Peter Boerman Lees artikel

Altijd op de hoogte van de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt?

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en ontvang de laatste updates, nieuws en uitnodigingen voor onze evenementen.