In een sollicitatiegesprek praat een kandidaat zelden over politiek. Op het cv gebeurt dat wel, alleen veel subtieler. Eén regeltje in een oude functieomschrijving, zoals ‘enthousiast over duurzaamheid‘, kan al genoeg zeggen. En werknemers beseffen dat. Uit onderzoek van Harvard Business School-hoogleraar Joseph Pacelli blijkt bijvoorbeeld dat Amerikaanse werkzoekenden zulke regels massaal toevoegen en ook weer schrappen, telkens als de politieke macht wisselt.
In een sollicitatiegesprek praat een kandidaat zelden over politiek. Op het cv gebeurt dat vaker.
Met data van Revelio Labs volgden de onderzoekers (naast Pacelli Janet Gao en Jun Oh) 2,9 miljoen Amerikaanse werknemers bij beursgenoteerde bedrijven. Die pasten tussen 2018 en 2025 allemaal minstens 1 eerdere functieomschrijving aan. De onderzoekers koppelden dat aan kiezersdata om de politieke voorkeur van de werknemers te bepalen. Via Refinitiv Eikon keken ze daarnaast wanneer bedrijven zich in hun kwartaalcalls uitspraken over ESG (environmental, social and governance) en DEI (diversity, equity and inclusion).
Duurzaamheid erin, duurzaamheid eruit
Uit hun working paper ‘Partisan Resumes: ESG Signaling Over the Political Cycle‘, recent besproken in Harvard Business Review blijkt dat werkgevers die daar gevoelig voor zijn, hierdoor soms eerder kiezen voor de kandidaat met de juiste woorden in plaats van de kandidaat met de beste papieren voor de functie.
En het gaat om grote aantallen. In de maand dat Joe Biden in 2020 de verkiezingen won, voegden zo’n 35.000 werknemers ESG- of DEI-taal toe aan eerdere functieomschrijvingen op hun cv. Na de winst van Donald Trump in 2024 haalden zo’n 12.000 werknemers zulke passages juist (weer) weg.
Toen Joe Biden de verkiezingen won, voegden zo’n 35.000 mensen ESG- of DEI-taal toe aan hun cv.
Werknemers met een Democratische voorkeur voegden dit soort taal vaker toe dan Republikeinen. Onder Biden was dat verschil ongeveer 4 keer zo groot als tijdens de eerste termijn van Trump. Veel mensen die de termen onder Biden hadden toegevoegd, schrapten ze in Trumps tweede termijn weer, zo blijkt.
Republikeinen blijven vager
Bedrijven deden er trouwens net zo hard aan mee. Het aantal bedrijven dat zich voor het eerst op een kwartaalcall aan duurzame ESG-doelen verbond, piekte in het derde kwartaal van 2020 op zo’n 230, vlak voor Bidens verkiezingswinst. Daarna liep dat geleidelijk terug tot een handvol eind 2024. Werknemers van beide partijen voegden ESG-taal toe zodra potentiële werkgevers zich er publiekelijk vaker aan verbonden. Er zat wel een verschil in: Democratisch gezinde werknemers kozen specifieke formuleringen, Republikeins gezinde werknemers vooral vage en symbolische.
De strategie blijkt ook te werken. Wie ESG-taal toevoegde, had het jaar erna een 2,6 procentpunt grotere kans om van werkgever te wisselen dan collega’s die andere delen van hun cv aanpasten. Ook de kans op interne promotie was iets groter. Tegelijk scoorden de overstappers met ESG-taal 2 tot 3% lager op voorspelde job fit, bijvoorbeeld omdat ze minder jaren ervaring hadden. In een aparte analyse werd elke aanname vergeleken met 5 vergelijkbare werkzoekenden. Daaruit bleek dat fit zo’n 10% minder meewoog bij wie de baan kreeg als kandidaten ESG-taal hadden toegevoegd, vooral in de Biden-jaren.
‘Bedrijven offeren kwaliteit op voor die politieke afstemming.’
‘Bedrijven zijn duidelijk bereid iemand aan te nemen die minder goed past, omdat die de ESG-taal heeft toegevoegd’, concludeert Pacelli. ‘Het laat ook zien dat werknemers zich bewust zijn van de politieke voorkeuren van bedrijven en daar strategisch op inspelen.’ Volgens hem is het eens te ‘meer bewijs dat politiek het bedrijfsleven binnensijpelt’.

Eerder onderzoek wees al dezelfde kant op
Dat politieke voorkeur bij werving meespeelt, is overigens niet helemaal nieuw. De Amerikaanse politicologen Karen en Thomas Gift stuurden in 2012 bijvoorbeeld al 1.200 cv’s naar 400 vacatures. Op die cv’s stond een Republikeins signaal, een Democratisch signaal of geen signaal, bijvoorbeeld werkervaring bij de campagne van destijds McCain of die van Obama.
Wie bij de minderheid hoorde, werd wél afgestraft.
In het conservatieve Collin County (Texas) kregen Republikeinen vaker een reactie, in het progressieve Alameda County (Californië) juist Democraten. Opvallend genoeg leverde het geen voordeel op als je bij de lokale politieke meerderheid hoorde, vergeleken met een neutraal cv. Wie bij de minderheid hoorde, werd wél afgestraft. De studie verscheen in het tijdschrift Political Behavior.
Sterkere voorkeur dan afkomst
Grootschaliger is het onderzoek ‘Politics at Work‘ van Emanuele Colonnelli (Chicago Booth), Valdemar Pinho Neto en Edoardo Teso. Zij analyseerden de volledige formele arbeidsmarkt in Brazilië tussen 2002 en 2019, inclusief de partijvoorkeur van miljoenen ondernemers en werknemers.

Hun conclusie: ondernemers nemen vaker mensen van hun eigen partij aan, en dat effect is sterker dan bij gedeeld gender of gedeelde afkomst. Een experiment met fictieve cv’s liet ook een directe voorkeur voor partijgenoten zien. Die partijgenoten verdienden meer en maakten sneller promotie, ook al waren ze minder gekwalificeerd. Bedrijven waar dit sterk speelde, groeiden wel minder hard dan vergelijkbare bedrijven.
Ook in België speelt het
Dichter bij huis onderzochten Eline Moens (foto hieronder), Dyllis De Pessemier en Stijn Baert van de Universiteit Gent in 2024 hoe recruiters reageren op politiek engagement op een cv. Ze legden daarvoor fictieve kandidaten voor aan 250 recruiters in Vlaanderen. Kandidaten die een partij-engagement vermeldden, werden daarbij gezien als minder creatief, open en empathisch, maar wel als assertiever.
Engagement bij de Groenen leverde een grotere kans op om aangenomen te worden.
De duidelijkste straf kregen kandidaten van het radicaal-rechtse Vlaams Belang: zij werden minder vaak aangenomen, al kregen ze niet minder vaak een gesprek. Een engagement bij de Groenen hing juist samen met een grotere kans om aangenomen te worden. Het negatieve effect was groter bij vacatures waarvoor een hoger opleidingsniveau nodig was. Wel een kanttekening: veel uitkomsten per partij bleven na een statistische correctie moeilijk overeind.
De Gentse onderzoekers laten overigens ook zien hoe weinig het onderwerp tot nu toe (goed) is onderzocht. Van alle veldexperimenten naar discriminatie bij werving tussen 2005 en 2020 in de database Web of Science ging er bijvoorbeeld maar 1 over politieke voorkeur (die van Gift & Gift). Over afkomst waren dat er 143, over gender 72 en over religie 21. Discriminatie op basis van politieke overtuiging is in de EU overigens verboden, in Nederland via de Algemene wet gelijke behandeling.
Wat kun je ermee?
Nieuw aan het werk van Pacelli en collega’s is dat eruit blijkt dat werknemers zelf actief inspelen op politieke ontwikkelingen door hun cv strategisch aan te passen aan de politieke wind die waait. Werkgevers geeft hij 3 adviezen. Het eerste is niet te zwaar op algoritmes te leunen die cv’s screenen. ‘Wees voorzichtig. Het is makkelijk om je cv op te poetsen met buzzwords om door de eerste selectie te komen.’
‘Politieke schommelingen zullen er altijd zijn. Maar wat vandaag belangrijk is, kan morgen verdwenen zijn.’
Het tweede is vaardigheden en ervaring centraal te houden, want ‘dat zijn de kerncompetenties die iemand nodig heeft om het werk te doen’. Het derde is (héél) kritisch te kijken naar hoe zwaar je politieke voorkeur wil laten meewegen. ‘Politieke schommelingen zullen er altijd zijn. Wat vandaag belangrijk is, kan morgen helemaal verdwenen zijn. Het is belangrijk dat je iemand aanneemt voor de lange termijn.’