Sinds 7 november staat hij weer online op USAJobs, het vacatureplatform van de Amerikaanse overheid: de vacature ‘Astronaut Candidate‘. Wie wil, heeft nog tot 3 december de tijd om te solliciteren. De gelukkigen horen dan eind 2027 of ze door zijn en beginnen begin 2028 aan hun opleiding. Het salaris: 164.395 dollar per jaar. Maar daar zal het de meesten niet om te doen zijn. Wel om de vestigingslocatie. Die is in eerste instantie: Houston. Maar daarna, als alles meezit: de ruimte. En misschien wel: de maan.
De nieuwe lichting zou namelijk, net als in 1969, op de maan kunnen gaan lopen, maar misschien ook wel ‘in de maanbasis kunnen wonen en werken’, zo maakte NASA-baas Jared Isaacman bij het live gaan van de vacature meteen duidelijk. Het is daarmee de eerste klas die specifiek wordt geworven voor een permanente basis op de maan. De timing is niet toevallig: in april vloog Artemis II met 4 astronauten rond de maan, verder van de aarde dan ooit een mens is geweest.
Employer branding to the max
Als het om werving gaat, hebben weinig werkgevers het zo makkelijk als NASA. De employer value proposition schrijft zich bijna vanzelf: je kunt er naar de maan. Toch laat de organisatie weinig aan het toeval over. NASA werd bijvoorbeeld 13 jaar op rij uitgeroepen tot beste werkgever onder de grote Amerikaanse overheidsorganisaties, in de ranglijst van de Partnership for Public Service. In de laatste editie scoorde het ruimtevaartagentschap 81,6 op 100 op betrokkenheid en tevredenheid, tegen een overheidsgemiddelde van 67,7.
Kandidaat-astronaut worden is 30 keer moeilijker dan toegelaten worden op Harvard
Je ziet het ook terug in de funnel. In de ronde voor de klas van 2017 kwamen er 18.353 sollicitaties binnen, een record. In 2020 waren het er ruim 12.000, in 2024 ruim 8.000. Telkens bleven er uiteindelijk zo’n 10 tot 12 kandidaat-astronauten uit over. Sinds de eerste 7 in 1959 heeft NASA in totaal 370 astronaut-kandidaten geselecteerd. Zakenblad Fortune rekende voor dat de klas van 2025 zo’n 30 keer moeilijker te kraken was dan Harvard of Stanford: zo’n 0,1% van de sollicitanten haalde het.
De eisen worden strenger
Dat het aantal sollicitanten daalt, is trouwens meer ontwerp dan probleem. NASA legde de lat de afgelopen rondes steeds hoger. Sinds 2020 is een master in een bètavak bijvoorbeeld verplicht, kwam er ook een online assessment van 2 uur bij en je moet nu ook nog 3 jaar ‘relevante werkervaring’ hebben na je diploma. Al zal dat voor niemand dus ervaring in de ruimte zijn…
Wie de vacaturetekst goed leest, selecteert zichzelf dus al. Tegelijk ruimt NASA hardnekkige mythes op die goede kandidaten onnodig afschrikken: je hoeft geen piloot te zijn en een bril is geen probleem, zolang je zicht maar goed te corrigeren is. Volgens April Jordan, die de astronautenselectie bij NASA leidde, is dat precies de bedoeling. Haar advies aan twijfelaars is dan ook simpel: solliciteer gewoon, want ‘als je niet solliciteert, heb je nul kans om te weten of je het had gehaald’.
Astronauten kiezen astronauten
Na de eerste HR-check op de minimumeisen gaat je dossier naar het Astronaut Rating Panel, een groep van zo’n 50 mensen die voor het overgrote deel zelf astronaut zijn (geweest). Zij beoordelen de cv’s en checken referenties na. Wat overblijft, krijgt het stempel highly qualified.
De eerste selectieronde duurt 3 dagen en de finale een hele week.
Daarna neemt de Astronaut Selection Board het over: 12 tot 15 mensen, ook weer vooral astronauten. Collega’s selecteren dus hun toekomstige collega’s, de mensen met wie ze straks misschien maandenlang in een blik in de ruimte zitten, of in elk geval: mensen die weten wat er nodig is.
Hoe selectief de funnel is, liet de ronde van 2017 zien. Van de 18.353 sollicitanten werden er 120 uitgenodigd in Houston voor gesprekken en medische keuringen. Zo’n 50 mochten terugkomen voor een tweede ronde met nog meer gesprekken en medische tests. Daaruit kwamen dus uiteindelijk 12 kandidaat-astronauten rollen. Astronaut Jasmin Moghbeli vertelde destijds aan NPR dat de eerste ronde 3 dagen duurde en de finale een hele week. Je moet er wel wat voor overhebben om de aarde te verlaten, zeg maar.
Zelfs een zwemtest
In die week draait het om veel meer dan alleen sollicitatiegesprekken. Artsen van het Johnson Space Center testen de fysieke en mentale gesteldheid, er zijn psychologische tests, en trainers die normaal astronauten opleiden laten kandidaten individuele en teamopdrachten doen. Ook achtergrondonderzoek, een drugstest en, ja, zelfs een zwemtest horen bij het pakket. Alles bij elkaar duurt het traject ongeveer 2 jaar.
Wie dit allemaal haalt, krijgt eerst een telefoontje van de chef van het astronautenkantoor en het hoofd Flight Operations. Maar dan ben je nog steeds geen astronaut. Je bent kandidaat. Er volgen dan nog zeker 2 jaar opleiding in ruimtewandelen in een gigantisch zwembad, het bedienen van een robotarm en het vliegen met T-38-straaljagers. Pas daarna kom je in aanmerking voor een missie, en ook dan is er nog geen enkele garantie dat je ooit onze atmosfeer van buitenaf kunt bekijken.
Wat maakt de beste kandidaat?
Het diploma is slechts het entreeticket. Wat NASA echt zoekt, zit in gedrag. Bovenaan staat een opvallende combinatie: ‘Alle astronauten moeten zowel leider als volger kunnen zijn’, zei Brandi Dean van NASA daar eerder over. Een missiecommandant kan tijdens een ruimtewandeling zomaar worden aangestuurd door een bemanningslid dat daar de leiding heeft. En de chef van het astronautenkantoor stapt na een paar jaar weer terug in de rij om te trainen voor een missie waar een ander de baas is.
‘Je moet allebei kunnen zijn: leider én volger.’
Daarnaast kijkt de selectiecommissie naar wat NASA expeditionary skills noemt, en die moeten blijken uit je eerdere ervaring. Denk aan voldoende slapen en je niet snel vervelen, maar ook: culturele sensitiviteit, goed voor jezelf en je team zorgen, en helder communiceren in heel verschillende situaties. Emotionele intelligentie weegt even zwaar als technische expertise. ‘Wie over een succes vertelt, geeft het team de eer. Wie over een mislukking vertelt, neemt zelf de verantwoordelijkheid’, dat werk.
Ook je hobby’s tellen mee
Jordan heeft benadrukt dat NASA naar ‘de hele persoon’ kijkt, inclusief hobby’s en ervaringen buiten het werk. Wie bergen beklimt, oceanen overzeilt of een winter op een poolstation doorbracht, laat immers zien overeind te kunnen blijven in een onvoorspelbare omgeving. Aanpassingsvermogen en goede beslissingen nemen onder druk zijn volgens haar cruciaal.
Niet voor niets bevat de nieuwe vacature een aparte categorie ‘operations‘: 3 jaar ervaring in omgevingen waar veel op het spel staat, je in het moment moet beslissen, intensief samenwerkt en waar een fout onherstelbaar kan zijn. NASA-baas Isaacman vatte het profiel zelf samen in 4 woorden: technische excellentie, gezond oordeel, teamwork en moed. Oftewel: als je echt (tijdelijk) je woonadres op de Maan wil hebben, dan moet je van goede huize komen.
Wat recruiters ervan kunnen leren
Ondanks alle Amerikaanse pogingen diversiteit in de kiem te smoren, levert de NASA-astronautenselectie doorgaans uiteindelijk wel een divers gezelschap op. De klas van 2025 (foto boven) telde bijvoorbeeld voor het eerst in de geschiedenis meer vrouwen dan mannen: 6 tegen 4. Er zitten testpiloten in, maar ook een geoloog die meewerkte aan de wetenschappelijke doelen van Artemis, een arts, ingenieurs en Anna Menon, die in 2024 als privé-astronaut al eens met SpaceX in een baan om de aarde vloog.
Zet je de maanbasis die je als arbeidsvoorwaarde in de strijd kunt werpen even opzij, en er blijft ook voor Nederlandse recruiters een verrassend herkenbaar recept over. Zoals: wees glashelder over je harde eisen en ontkracht de mythes die goede mensen weghouden. Laat toekomstige collega’s meebeslissen. Test gedrag in plaats van het alleen na te vragen. En besef dat je nieuwe mensen je merk worden. Of zoals April Jordan het zegt: deze groep is ‘het gezicht van NASA‘.
Solliciteren kan uitsluitend als je Amerikaans staatsburger bent…
Wie geen Amerikaans paspoort heeft, kan voorlopig overigens alleen maar dromen. Solliciteren kan uitsluitend als je Amerikaans staatsburger bent. De maan en haar natuurlijke hulpbronnen mogen dan volgens het Ruimteverdrag van de Verenigde Naties uit 1967 tot ‘de gehele mensheid‘ behoren, en niet door één land worden geclaimd, wat in 1979 nog eens is onderstreept met The Moon Agreement, maar voorlopig lijkt er nog geen andere vestigingsroute denkbaar dan eerst via Houston te reizen…